Aan de wind, halve wind, ruime wind en voor de wind. Zo zie je de koersen ten opzichte van de wind, de windhoeken erachter en hoe je voor elke koers trimt.
De koersen ten opzichte van de wind beschrijven hoe je vaart in verhouding tot de wind. Van het dichtst bij de wind tot het verst ervan af zijn dat: hoog aan de wind, aan de wind, halve wind, ruime wind en voor de wind. Elke koers vraagt om een andere trim van de zeilen: hoe hoger aan de wind, hoe strakker de schoten. Recht tegen de wind in ligt de dode hoek, waar geen zeilboot kan varen.
De koersen in één oogopslag
| Koers | Hoek met de ware wind (ca.) | Zeilen |
|---|---|---|
| Dode hoek | 0–40° | Klapperen: de boot kan hier niet zeilen |
| Hoog aan de wind | 40–50° | Strak aangetrokken |
| Aan de wind | 50–80° | Iets gevierd |
| Halve wind | ongeveer 90° | Ongeveer half gevierd |
| Ruime wind | 110–160° | Ver gevierd |
| Voor de wind | 160–180° | Helemaal uit, wind van achteren |
De hoeken zijn typisch voor een toerjacht. Elke boot is net iets anders. Hoe hoog de jouwe kan varen, laat een polardiagram precies zien.
Hoog aan de wind
Zo hoog aan de wind als de boot nog goed zeilt. De boot helt, het wordt natter, en je kunt niet recht op een bestemming tegen de wind in afsturen. Je kruist ernaartoe door overstag te gaan. Stuur op de tellers in de fok: gaan die aan de loefzijde omhoog, dan zit je te hoog aan de wind.
Halve en ruime wind
Met de wind ongeveer van opzij (aan de wind, halve wind of ruime wind) zijn de meeste boten op hun snelst en makkelijkst. Vier de schoten tot het voorlijk van de zeilen net begint te killen en trek ze dan een tikje aan tot dat stopt.
Voor de wind
Met de wind van achteren staan de zeilen ver uit en duwen ze in plaats van te trekken. Het voelt rustiger dan het is: de schijnbare wind neemt af en de golven komen van achteren. Pas op voor een onbedoelde gijp: komt de wind achter het grootzeil, dan slaat de giek hard over. Een bulletalie helpt.
Over bakboord en over stuurboord
Op elke koers behalve in de wind vaar je ofwel over bakboord (wind van bakboord) of over stuurboord (wind van stuurboord). Dat telt voor de voorrangsregels tussen zeilboten. Zie ook bakboord en stuurboord.
Koersen in het polardiagram
Op welke koers is jouw boot op haar best? Manta Pro bouwt het polardiagram van je boot op uit de tochten die je vaart en laat zien hoe goed ze presteert op elke koers.
Vragen
Hoe hoog aan de wind kan een zeilboot varen?
De meeste toerjachten zeilen zo'n 40–45° van de ware wind af; wedstrijdboten iets hoger. Binnen die hoek, de dode hoek, klapperen de zeilen alleen maar.
Wat is de snelste koers ten opzichte van de wind?
Voor de meeste toerboten halve wind of ruime wind. Snelle, lichte boten kunnen nog verder voor de wind het snelst zijn, omdat ze zelf zoveel schijnbare wind maken.
Welke koers is het comfortabelst?
Meestal ruime wind. De boot helt weinig en beweegt mee met de golven. Aan de wind is natter en helt meer; pal voor de wind kan de boot gaan rollen.
Manta doet dit voor je
Polardiagrammen van je eigen zeiltochten Pro
Manta bouwt het polardiagram van je boot op uit de tochten die je zeilt, en laat zien hoe goed ze loopt op elke koers ten opzichte van de wind.
