Ware wind is de wind die je zou voelen als je stillag; schijnbare wind is wat je voelt op een varende boot. Waarom ze verschillen, hoe je de een uit de ander berekent en welke je wanneer gebruikt.

Ware en schijnbare wind uitgelegd

Ware wind is de wind zoals die over het water waait, wat je zou voelen op een boot voor anker. Schijnbare wind is wat je voelt op een varende boot: de ware wind samen met de tegenwind die je eigen snelheid maakt. Je zeilen, de windvaan in de mast en de windmeter zien allemaal schijnbare wind; weersverwachtingen, de schaal van Beaufort en je logboek gebruiken ware wind.

Waarom ze verschillen

Fiets op een windstille dag en je voelt een briesje in je gezicht. Dat is de wind die je eigen beweging maakt. Op een boot telt die tegenwind op bij de ware wind. Het resultaat, de schijnbare wind, is:

  • Verder van voren dan de ware wind, op elke koers behalve pal voor de wind.
  • Sterker dan de ware wind als je aan de wind zeilt.
  • Zwakker dan de ware wind als je voor de wind zeilt.
Ware wind en tegenwind vormen samen de schijnbare wind
De ware wind dwars plus de tegenwind uit de eigen snelheid van de boot: de schijnbare wind is sterker en komt meer van voren.

Drie voorbeelden

Allemaal met een bootsnelheid van 6 knopen:

KoersWare windSchijnbare wind
Hoog aan de wind12 kn op 45°ongeveer 17 kn op 30°
Halve wind10 kn op 90°ongeveer 12 kn op 59°
Voor de wind15 kn op 180°9 kn op 180°

Daarom voelt kruisen zoveel winderiger dan de terugweg voor de wind naar huis, en daarom voer je voor de wind makkelijk te veel zeil. Reef voor de ware wind, niet voor hoe het voor de wind aanvoelt.

De een uit de ander berekenen

Schijnbare wind is de vectorsom van de ware wind en de tegenwind door de beweging van de boot. Instrumentensystemen rekenen dat voor je uit: uit schijnbare windhoek en -snelheid, bootsnelheid en koers berekenen ze de ware windhoek (TWA), de ware windsnelheid (TWS) en de ware windrichting (TWD).

Strikt genomen gebruiken instrumenten de snelheid door het water, dus hun "ware" wind is ten opzichte van het water. In stroming verschilt die van de wind over de grond die de weersverwachting geeft.

Welke wind waarvoor

TaakGebruik
Zeilen trimmen, tellersSchijnbare wind
Vergelijken met de weersverwachtingWare wind
Beslissen wanneer je reeftWare wind
LogboekregelsWare wind
Polardiagrammen en VMGWare wind

Winddata in je logboek

Met je plotter of een wifi-gateway gekoppeld krijgt elke logregel echte wind van je instrumenten mee, naast diepte en snelheid door het water. In de woordenlijst staan korte definities van ware wind en schijnbare wind.

Een tocht afgespeeld met de aan boord gemeten wind.

Vragen

Welke wind geeft de weersverwachting?

Ware wind, strikt genomen de wind over de grond. Je windmeter meet schijnbare wind, en het instrumentensysteem berekent daaruit de ware wind met behulp van je bootsnelheid en koers.

Op welke wind trim ik mijn zeilen?

Op de schijnbare wind. Dat is de wind die de zeilen echt krijgen, en daarom tonen tellers en de windvaan in de mast schijnbare wind.

Waarom voelt het voor de wind zo rustig?

Omdat je eigen snelheid van de ware wind wordt afgetrokken. Met 15 knopen wind van achteren en 6 knopen bootsnelheid voel je maar 9 knopen, tot je weer aan de wind gaat.

Wat zijn TWS, TWA, AWS en AWA?

Ware windsnelheid, ware windhoek, schijnbare windsnelheid en schijnbare windhoek (naar het Engels true/apparent wind speed/angle). De hoeken worden gemeten vanaf de boeg, de snelheden in knopen.

Plottergegevens via wifi op je iPhone

Manta doet dit voor je

Plottergegevens via wifi op je iPhone

Koppel je plotter of een wifi-gateway, en Manta toont je instrumenten live en legt bij elke tocht wind, diepte en snelheid door het water vast.