Een logboek sjabloon om over te nemen in Excel of op papier, met aparte bladen voor tochten, brandstof en onderhoud, en een ingevuld voorbeeld.
Foto: Quilia, Unsplash
Een logboek sjabloon werkt het best als elke gebeurtenis één regel krijgt en tochten, brandstof en onderhoud op eigen bladen staan die naar elkaar verwijzen met een referentienummer. Hieronder staat zo'n logboek sjabloon: de kolommen kun je zo overnemen in Excel, Numbers of een schrift, met per blad een ingevulde regel. Een officieel model voor particuliere boten vonden wij niet, dus je mag het zelf indelen.
De opbouw van het logboek sjabloon
Houd vijf bladen aan:
| Blad | Eén regel is | Referentie |
|---|---|---|
| Boot | Eén vast gegeven (type, ingebouwde motor, WIN, verzekering) | B-001 |
| Tochten en etappes | Eén etappe van haven naar haven | TR-014 |
| Brandstof | Eén tankbeurt of peilmeting | F-021 |
| Onderhoud | Eén klus | M-006 |
| Documentenindex | Eén document en waar het ligt | D-009 |
Bewaar brandstof en onderhoud apart van het tochtenblad, maar laat ze naar elkaar verwijzen. Op het tochtenblad zet je F-021 in de kolom Brandstof, op het onderhoudsblad TR-014 in de kolom Tocht. Zo vind je later in een paar tellen op welke tocht je die olie ververste.
Instructieblok: zet dit bovenaan
Schrijf bovenaan het sjabloon vijf afspraken op, want zonder afspraken loopt een spreadsheet na twee seizoenen uit elkaar.
Tijd: UTC. Lokale tijd alleen in opmerkingen.
Eenheden: zeemijlen, knopen, liters, hectopascal, graden waar.
Uren: "Teller" = stand van de urenteller. "Draaitijd" = uren deze etappe.
Datumnotatie: JJJJ-MM-DD.
Referenties: nooit hergebruiken. Vergissing? Regel laten staan, nieuw nummer.
De kolommen om over te nemen
Tochten en etappes:
Ref | Datum | Etappe | Van | Naar | Vertrek UTC | Aankomst UTC | Afstand NM |
Zeilen NM | Motor NM | Teller start | Teller eind | Draaitijd u | Wind Bft |
Schipper | Bemanning | Rol | Getijdenwater NM | Nachturen | Brandstof ref | Opmerkingen
Ingevuld voorbeeld:
TR-014 | 2026-06-13 | 2 | Medemblik | Den Oever | 07:30 | 11:15 | 21,4 |
16,0 | 5,4 | 1402,0 | 1403,1 | 1,1 | 4 |
Jan | Petra | Schipper | 0 | 0 | F-021 | Door de sluis
Brandstof:
Ref | Datum | Teller | Peil % | Liters in tank | Getankt L | Plaats | Prijs | Tocht ref | Opmerkingen
F-021 | 2026-06-13 | 1403,1 | 100 | 80 | 22 | Den Oever | 44,00 | TR-014 | Vol tot aan de vulhals
Onderhoud:
Ref | Datum | Teller | Systeem | Klus | Onderdeel en nummer | Door wie | Kosten | Volgende keer | Tocht ref | Foto/doc
M-006 | 2026-05-02 | 1398,5 | Motor | Olie en oliefilter vervangen | Olie 15W-40, 3 L; filter 3840525 (voorbeeld) | Eigenaar | 62,00 | 2027-05 of 1898 uur | | D-009
Boot en documenten:
Ref | Item | Waarde | Sinds | Opmerking
Ref | Document | Waar | Geldig tot | Opmerking
B-001 | Motor | Volvo Penta D1-20 | 2015 | Teller 1398,5 bij aankoop
D-009 | Factuur olieservice 2026 | Map Onderhoud 2026 | | Foto op iPhone
Het sjabloon testen op een echte dag
Een sjabloon dat je niet op een drukke dag test, sneuvelt daar. Neem een dag met meerdere etappes: Medemblik naar Den Oever, door de sluis, verder naar Harlingen, onderweg tanken en bij aankomst een filter nakijken.
| Gebeurtenis | Regel op blad |
|---|---|
| Medemblik naar Den Oever, 21,4 mijl | TR-014 etappe 2, Teller 1402,0 naar 1403,1 |
| Tanken in Den Oever, 22 liter | F-021, verwijzing bij TR-014 |
| Den Oever naar Harlingen, Waddenzee, 17,8 mijl | TR-015 etappe 3, Getijdenwater 17,8 |
| Voorfilter nagekeken in Harlingen | M-007, Tocht ref TR-015 |
De draaitijd van de eerste etappe is 1403,1 − 1402,0 = 1,1 uur. Wie zo'n dag zonder gepruts kan invullen, heeft een bruikbaar sjabloon. Loop je vast, dan zijn er te veel kolommen: schrap wat je nooit gebruikt.
Papier, spreadsheet of software
| Papier | Spreadsheet | Software of app | |
|---|---|---|---|
| Beste moment | Aan boord | Thuis, voor totalen | Aan boord, onderweg |
| Sterk | Geen stroom, makkelijk tekenen | Sorteren, optellen, zoeken | Track en regels automatisch |
| Let op | Eén exemplaar, handschrift | Niet handig met natte handen | Exportvormen, back-up, wat je niet krijgt |
| Controleer vooraf | Kolombreedte, kwaliteit papier | Afspraken bovenaan, versiebeheer | Kan ik er later uit? In welk formaat? |
Veel zeilers combineren het: papier of app aan boord, een spreadsheet voor de jaartotalen en de onderhoudshistorie. Hoe je kiest tussen papier en digitaal staat in Digitaal of papieren logboek, wat er in elke regel hoort in Wat schrijf je in een logboek, en hoe je het onderhoudsblad goed invult in Onderhoudslogboek voor je boot.
Officiële formulieren
Wij vonden geen voorgeschreven model voor particuliere jachten in Nederland (stand november 2026). Wil je mijlen laten meetellen voor een diploma of vaarbewijs, gebruik dan het formulier van de instantie. Zie Zo toon je je zeemijlen aan. Een sjabloon als dit is dan de onderbouwing, niet het officiële stuk.
Verbruik uitrekenen uit de bladen
De koppeling tussen de bladen betaalt zich uit zodra je iets wilt uitrekenen. Een voorbeeld: F-020 is een volle tank bij teller 1391,6, en F-021 is een volle tank bij teller 1403,1 waar 22 liter bij kwam. Het verbruik is dan 22 ÷ (1403,1 − 1391,6) = 22 ÷ 11,5 = 1,9 liter per uur. Dat lukt alleen als je beide keren tot aan de vulhals tankt en de teller opschrijft, want halfvolle tankbeurten geven geen meting.
Veelgemaakte fouten met een sjabloon
- Teller en draaitijd in één kolom, zodat je na twee jaar niet meer weet wat een getal is.
- Lokale tijd en UTC door elkaar op een tocht naar Engeland of Denemarken.
- Onderhoud in het tochtenblad, waardoor je niets meer terugvindt.
- Referentienummers hergebruiken na een vergissing, zodat verwijzingen naar de verkeerde regel wijzen.
Tochten, brandstof en onderhoud in Manta
Manta vult de tochten zelf: track, tijden, afstand, motordraaien en de automatische regels staan er na elke tocht in. Brandstof log je met één schuif, onderhoud met Manta Pro per boot met notities en foto's, en alles blijft aan de boot gekoppeld. Er is geen csv-export, dus wil je echt een spreadsheet, houd dan dit sjabloon aan en neem de tochten daar handmatig uit over. Export kan wel per tocht als GPX of als volledige back-up. Lees meer op de pagina automatisch logboek.
Vragen
Bestaat er een officieel logboek sjabloon voor de pleziervaart?
Wij vonden geen voorgeschreven model voor particuliere jachten in Nederland. In de winkel vind je wel gedrukte logboeken, zoals het schipperslogboek van Hollandia via de ANWB. Vraagt een examen of opleiding om mijlen, gebruik dan het formulier van die instantie.
Kan ik een logboek in Excel bijhouden?
Ja. Maak aparte bladen voor tochten, brandstof en onderhoud en koppel ze met referentienummers. Excel of Numbers werkt prima op de wal, maar aan boord is papier of een app handiger voor de regels zelf.
Wat is het verschil tussen urenteller en draaitijd in een sjabloon?
De urenteller is de stand op de motor, een steeds oplopend getal. Draaitijd is hoe lang de motor deze tocht liep. Schrijf ze apart op; ze komen niet altijd overeen, zeker niet na vervanging van de teller.
Manta doet dit voor je
Automatisch zeillogboek
Manta merkt het als je losgooit, overstag gaat, gijpt, het anker laat vallen of aanmeert, en zet het zelf in je logboek. Elke automatische aantekening kun je aanpassen.
