Een eerlijke vergelijking tussen je logboek op papier of in een app bijhouden, met waar elk goed in is, waar elk tekortschiet, en waarom veel zeilers beide gebruiken.

Geen van beide is gewoon beter. Een papieren logboek raakt nooit leeg en wordt overal geaccepteerd; een digitaal logboek legt veel meer vast, grotendeels vanzelf, en kan niet verloren gaan in één natte kuip. Veel zeilers combineren ze: de app neemt op, en een korte notitie op papier dekt de positie op langere oversteken.
In één oogopslag
| Papier | Digitaal | |
|---|---|---|
| Stroom | Niet nodig | Heeft een opgeladen telefoon of tablet nodig |
| Moeite | Elke regel met de hand | Track en veel regels automatisch vastgelegd |
| Detail | Wat je opschrijft | Volledige track, snelheid, en instrumentdata als die gekoppeld zijn |
| Back-up | Eén exemplaar, tenzij je het fotografeert | Gesynchroniseerde of geëxporteerde kopieën |
| Zoeken | Door pagina's bladeren | Zoeken, kaarten, statistieken |
| Handtekeningen | Makkelijk | Meestal afgedrukt of apart bevestigd |
| Water en zon | Potlood werkt ook nat | Schermen hebben moeite met fel zonlicht en regen |
Sterke punten van papier
- Werkt altijd. Geen batterij, geen update, geen crashende app.
- Eenvoudig en vertrouwd. Iedereen aan boord kan het lezen en schrijven, en een schipper kan het ondertekenen.
- Dwingt je om te kijken. Wie elk uur de barometer opschrijft, ziet vanzelf de tendens.
Zwakke punten van papier
- Het hangt af van discipline. Bij slecht weer, 's nachts of met een drukke bemanning worden regels overgeslagen, precies wanneer ze ertoe doen.
- Eén exemplaar. Boek kwijt, seizoen kwijt.
- Geen track. Je hebt de posities die je opschreef, niet de lijn die je daartussen zeilde.
- Achteraf lastig te gebruiken. Zeemijlen optellen voor een vaarbewijs betekent pagina's met de hand optellen.
Sterke punten van digitale logboeken
- Legt vast zonder jou. De track, snelheid en afstand zijn er ook als niemand een hand vrij had.
- Meer data. Gekoppeld aan de instrumenten van de boot logt een app wind, diepte en snelheid door het water doorlopend, niet één keer per uur.
- Met back-up. Gesynchroniseerde kopieën overleven een kwijtgeraakte of kapotte telefoon.
- Achteraf nuttig. Kaarten, afspelen, grafieken en seizoenstotalen in plaats van een stapel pagina's.
Zwakke punten van digitale logboeken
- Batterij. Gps-opname kost op een lange dag flink wat stroom. Neem een lader of powerbank mee.
- Het apparaat zelf. Telefoons vallen, worden nat of te heet in de zon.
- Formeel gebruik. Sommige instanties en examenorganisaties verwachten nog papieren formulieren of handtekeningen.
Advies
Laat een app het vastleggen doen en houd papier als back-up waar het telt. Manta bijvoorbeeld neemt op met alleen de gps van je iPhone, zet vertrek, aankomst, overstag, gijpen en ankeren zelf in het logboek, werkt offline en synchroniseert via je privé-iCloud. Op een lange oversteek kost een positie in potlood om het uur of de twee uur je een minuut, en dekt het het geval dat de telefoon het niet redt.
Wat er in beide soorten logboek thuishoort, staat in Wat schrijf je in een logboek.
Vragen
Wordt een digitaal logboek geaccepteerd als bewijs van zeemijlen?
Examen- en vaarbewijsinstanties willen meestal dat de schipper de mijlen bevestigt en ondertekent, vaak op een eigen formulier. Een digitaal logboek is goed bewijs achter die handtekening, maar vraag na wat jouw examenorganisatie accepteert.
Wat als mijn telefoon op zee leeg raakt?
De regels die al zijn vastgelegd blijven veilig, maar er wordt niets nieuws gelogd tot er weer stroom is. Daarom is een lader aan boord (en op oversteken een papieren back-up voor de positie) verstandig.
Kan ik mijn digitale logboek meenemen naar een andere app?
Veel apps kunnen je tochten exporteren. Manta exporteert elke tocht als GPX-bestand voor andere apps en plotters, of als .manta-bestand dat het logboek en het verhaal bewaart.

Manta doet dit voor je
Automatisch zeillogboek
Manta merkt het als je losgooit, overstag gaat, gijpt, het anker laat vallen of aanmeert, en zet het zelf in je logboek. Elke automatische aantekening kun je aanpassen.