De kompasfout door de eigen magnetische velden van de boot, op elke koers anders.
Deviatie is de fout van een scheepskompas door magnetische invloeden aan boord: de motor, stalen onderdelen, luidsprekers, elektronica, zelfs een telefoon of een blik eten vlak bij het kompas. Die trekken de naald weg van het magnetische noorden. Anders dan variatie is deviatie eigen aan elke boot en elk kompas, en ze verandert met de voorliggende koers van de boot.
De deviatietabel
Omdat deviatie afhangt van de koers, leg je haar vast in een deviatietabel (of deviatiekaart): de fout per 15° of 30° koers, oost of west. Je bepaalt haar door het kompas te zwaaien: op bekende koersen varen en de kompasaanwijzing vergelijken met een referentie zoals een geleidelijn of gps. Een kompascompenseerder kan grote deviatie verkleinen met correctiemagneten.
Van kompas naar waar
| Stap | Correctie |
|---|---|
| Kompaskoers | + deviatie |
| = Magnetische koers | + variatie |
| = Ware koers |
Oost tel je op, west trek je af. Variatie en deviatie samen heten de miswijzing: kompaskoers + miswijzing = ware koers.
Elektronische fluxgatekompassen kalibreren zichzelf meestal als je met de boot langzaam rondjes draait. Houd los metaal en elektronica uit de buurt van elk kompas, en controleer de deviatie opnieuw nadat je er nieuwe apparatuur vlakbij hebt ingebouwd.