De eenheid van snelheid op zee, één zeemijl per uur, of 1,852 km/h.
Een knoop (kn, soms kt) is één zeemijl per uur. Omdat een zeemijl precies 1852 meter is, is één knoop precies 1,852 km/h. Het is al een snelheid, dus "knopen per uur" is fout: een boot vaart gewoon 6 knopen.
Omrekenen
| Knopen | km/h | m/s | mph |
|---|---|---|---|
| 1 | 1,852 | 0,514 | 1,151 |
| 5 | 9,26 | 2,57 | 5,75 |
| 10 | 18,52 | 5,14 | 11,51 |
| 20 | 37,04 | 10,29 | 23,02 |
Vuistregel: knopen × 2 − 10 % ≈ km/h, en knopen ÷ 2 ≈ m/s.
Waarom knopen
Snelheid op zee hangt samen met afstand op de kaart: één zeemijl is één boogminuut breedte, dus een boot die 6 knopen vaart legt 6 minuten breedte per uur af, makkelijk af te passen op de kaart. De naam komt van de oude handlog: een houten plankje aan een lijn met op vaste afstanden knopen erin. Zeelieden gooiden het overboord en telden hoeveel knopen er uitliepen terwijl een zandloper leegliep.
Knopen gebruik je voor bootsnelheid (SOG, STW), windsnelheid en stroming, en ook in de luchtvaart.